خشونت خانگی و دگردیسی پیوندهای زناشویی؛ تحلیل جامعه‌شناختی تمایل به روابط فرازناشویی در بین زنان متأهل شهر قزوین

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

موسی سعادتی ¹

سحر یاوری ²

¹ دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

² کارشناسی جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

10.22067/social.2026.100383.1792

چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل جامعه‌شناختی رابطه خشونت خانگی علیه زنان و تمایل به روابط فرازناشویی در میان زنان متأهل شهر قزوین است. این پژوهش با روش پیمایش انجام شد. جامعه آماری شامل 110967 نفر از زنان متأهل شهر قزوین بود که بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه 383 نفر تعیین شد. نمونه‌گیری به شیوه تصادفی طبقه‌ای متناسب با حجم انجام گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که اعتبار آن به صورت صوری تأیید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد. داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS و با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. یافته‌های همبستگی نشان داد بین خشونت خانگی و تمایل کلی به روابط فرازناشویی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (530/0r=،01/0p<) همچنین تمامی ابعاد خشونت شامل خشونت روانی، جسمی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و جنسی با مؤلفه‌های مختلف تمایل به روابط فرازناشویی رابطه مثبت و معناداری داشتند. نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان داد ابعاد خشونت خانگی در مجموع 8/52 درصد از واریانس تمایل به روابط فرازناشویی را تبیین می‌کنند. در میان متغیرهای پیش‌بین، خشونت روانی (522/0= β) و خشونت جسمی (467/0= β) بیشترین تأثیر را بر افزایش تمایل به روابط فرازناشویی داشتند و پس از آن خشونت فرهنگی، اقتصادی، جنسی و اجتماعی نیز تأثیر مثبت و معناداری نشان دادند. به طور کلی، نتایج بر اهمیت توجه به پیامدهای چندوجهی خشونت خانگی در تبیین آسیب‌های روابط زناشویی تأکید دارد و ضرورت طراحی برنامه‌های مداخله‌ای و حمایتی را برای کاهش خشونت و تقویت پایداری روابط خانوادگی برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

خشونت خانگی

روابط فرازناشویی

تعاملات زناشویی

دگردیسی

زنان متاهل

---