تأثیر ادراک از مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر کارآفرینی اجتماعی زنان کارآفرین استان کرمان با تأکید بر نقش میانجی انگیزش پیشرفت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

عباس فردوسی ¹

سیدناصر حجازی ²

محمد علی چیت ساز ³

¹ دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

² استادیار جامعه‌شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

³ گروه جامعه‌شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

https://doi.org/10.22067/social.2026.98177.1750

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ادراک از مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر کارآفرینی اجتماعی با تأکید بر نقش میانجی انگیزش پیشرفت در بین زنان کارآفرین استان کرمان انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری شامل ۶۷۷ زن کارآفرین بود که براساس فرمول کوکران و با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، ۲۵۰ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و به سؤالات پرسشنامه‌های مسئولیت‌پذیری اجتماعی کارول (1991)، کارآفرینی اجتماعی عرب (۱۳۹۰) و انگیزش پیشرفت هلم‌دیچ و اسپنس (۱۹۷۷) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و ایموس در دو سطح توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل مسیر، مدل‌سازی معادلات ساختاری و آزمون سوبل) تحلیل شدند. نتایج نشان داد اثر مستقیم ادراک از مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر کارآفرینی اجتماعی زنان کارآفرین، مثبت و معنا‌دار است. اثر مستقیم ادراک از مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر انگیزش پیشرفت زنان کارآفرین، مثبت و معنادار است. اثر مستقیم انگیزش پیشرفت بر کارآفرینی اجتماعی زنان کارآفرین، مثبت و معنادار است. نتایج واسطه‌ای نیز نشان داد انگیزش پیشرفت نقش واسطه‌ای معناداری در رابطۀ بین ادراک از مسئولیت‌پذیری اجتماعی (و ابعاد چهارگانۀ آن: اقتصادی، قانونی، اخلاقی و بشردوستانه) با کارآفرینی اجتماعی زنان کارآفرین از نظر آماری معنادار نبود. بنابر نتایج، مسئولیت‌پذیری اجتماعی مستقل از انگیزش پیشرفت، کارآفرینی اجتماعی زنان را افزایش می‌دهد. بنابراین، در برنامه‌های توانمندسازی زنان کارآفرین استان کرمان، تأکید بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی به‌عنوان یک راهبرد مستقیم و کارآمد، اولویت بیشتری نسبت به مداخلات صرفاً متمرکز بر افزایش انگیزش پیشرفت دارد.

کلیدواژه‌ها

ادراک از مسئولیت‌پذیری اجتماعی

کارآفرینی اجتماعی

انگیزش پیشرفت

زنان کارآفرین

---