نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

دانگاه کاشان

چکیده

تعیین نقش و نحوه حضور ایدئولوژی در نظام آموزش و پرورش و عناصر مختلف آن از جمله برنامه های درسی از موضوعات مناقشه انگیز حوزه فرهنگ و آموزش است. در این مقاله با رویکردی تحلیلی – استنتاجی تلاش گردیده تا برخی ابعاد و زوایای این مسئله مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. با مروری بر دیدگاهها و ادبیات نظری موجود، رابطه و نسبت ایدئولوژی با نظام آموزشی در قالب دو شکل ضمنی(غیرمستقیم) و صریح(مستقیم) مطرح شده است. در رویکرد اول، ایدئولوژی در معنای ارزش های بنیادین و چهارچوب های کلان فلسفی حاکم بر آموزش و پرورش به کار گرفته شده که فقط جهت گیری کلی حرکت نظام آموزشی را نشان داده و تلاشی برای تعیین و مهندسی روندهای جاری و ساری آموزش در مدارس و مراکز آموزشی از خود نشان نمی دهد. به نظر می رسد در چنین حالتی وجود و حضور ایدئولوژی در آموزش و پرورش می تواند امری قابل توجیه و پذیرش باشد. اما در رویکرد صریح(مستقیم) رابطه و نحوه تعامل ایدئولوژی با نظام آموزشی به گونه ای رقم می خورد که برنامه های درسی تحت کنترل و حاکمیت ایدئولوژِی قرار گرفته و بسترهای ذهنی و فکری مخاطبان جوان یعنی دانش آموزان و دانشجویان جهت پذیرش و درونی کردن ارزش ها و هنجارهایی خاص آماده می شود. در این صورت، نقش آفرینی ایدئولوژی در نظام آموزشی از کیفیات وشرایط مناقشه انگیزی برخوردار می شود که خود ضرورت توجه و بازاندیشی سیاستگذاران و برنامه ریزان را به اصلاح این روند جلب می کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Rethinking the relationship between ideology and the educational system

نویسنده [English]

  • amini mohammad

university of kashan

چکیده [English]

There has always been a lot of controversy among various scholars about the role and presence of ideology in educational systems and its most important element, namely school curricula. In fact, some support the presence of ideological elements in educational systems and shaping them, but others do not agree much with this idea. In this article, an analytical-inferential approach has been used to study and analyze some aspects and angles of this issue. By reviewing the existing theoretical perspectives and literature, the relationship of ideology with the educational system has been proposed in the two implicit (indirect) and explicit (direct) forms. In the first approach, ideology is used in the sense of fundamental values and macro-philosophical frameworks governing education, which shows only the general direction of the educational system and does not take action to engineering the current trends of education in schools and educational centers. It seems that in such a situation, the existence and presence of ideology in education can be justifiable and acceptable. But in the explicit (direct) approach, the relationship and interaction of ideology with the educational system is such that curricula are under the control and dominance of ideology and the mental and intellectual capacities of students are prepared to accept and internalize value. In this case, the role of ideology in the educational system is controversial, which itself necessitates the attention and rethinking of policymakers and planners to correct this trend.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ideology
  • Educational System
  • Ideological Education
  • Curricula