برساخت پایبندی به نظم اجتماعی موجود در بستر سبک زندگی جوانان در شهر یاسوج

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

مجید کرمی تراب ¹

مسعود گلچین ²

سید حسین نبوی ³

¹ دانشجوی دکتری مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

² استاد جامعه شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

³ استادیار جامعه شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

10.22067/social.2026.98978.1768

چکیده

پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد به شیوه استراوس و کوربین، به دنبال تبیین الگوی فرایندی پایبندی به نظم اجتماعی در بستر سبک زندگی جوانان شهر یاسوج است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیقِ نیمه‌ساختاریافته با جوانان ۱۵ تا ۳۵ سال گردآوری شد و نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند تا دستیابی به اشباع نظری (۲۰ مشارکت‌کننده) ادامه یافت. داده‌ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل و در قالب مدل پارادایمی تبیین گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد جوانان، نظم اجتماعی را ترکیبی از قواعد رسمی و هنجارهای عرفیِ تنظیم‌کننده روابط و تعاملات روزمره می‌دانند. پایبندی به نظم تحت تأثیر شرایط علّی همچون جامعه‌پذیری خانوادگی و آموزشی، محاسبه هزینه–فایده، نیاز به پذیرش اجتماعی و تمایل به آرامش در تعاملات شکل می‌گیرد و در زمینه‌ای متأثر از تغییرات شهری، تنوع فرهنگی و هم‌زمانی سنت و مدرنیته تقویت یا تضعیف می‌شود. شرایط مداخله‌گر، از جمله ادراک عدالت در اجرای قواعد، فشار گروه همسالان و نقش رسانه‌های اجتماعی، جهت و شدت این پایبندی را تعدیل می‌کند. راهبردهای کنشگران شامل خودکنترلی، رعایت‌گری رابطه‌ای، پایبندی گزینشی و کنش موقعیتی است. پیامدهای پایبندی، افزایش آرامش، اعتماد و بهبود کیفیت تعاملات اجتماعی و پیامدهای عدم پایبندی، تشدید تنش‌ها، کاهش اعتماد و تضعیف سرمایه اجتماعی را در پی دارد. در مجموع، پایبندی به نظم اجتماعی در میان جوانان یاسوج نه یک امر صرفاً تحمیلی، بلکه حاصل فرایندی تعاملی و زمینه‌مند در بستر سبک زندگی است که در چارچوب شرایط اجتماعی، فرهنگی و ساختاری شکل می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

نظم اجتماعی

سبک زندگی

جوانان

یاسوج

داده بنیاد

---