تأثیر فرهنگ مصرف‌گرایی بر نارضایتی اجتماعی جوانان با نقش میانجی مقایسه اجتماعی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

محمد رضا حشمتی

دانش آموخته دکترای جامعه شناسی مسائل اجتماعی دانشگاه کاشان

https://doi.org/10.22067/social.2026.98062.1744

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر فرهنگ مصرف‌گرایی بر نارضایتی اجتماعی جوانان با تأکید بر نقش میانجی مقایسه اجتماعی است. با توجه به گسترش ارزش‌های مصرف‌گرایانه و نقش روزافزون شبکه‌های اجتماعی در تشدید فرایندهای مقایسه اجتماعی، این مطالعه به تبیین سازوکارهای اجتماعی مؤثر بر نارضایتی اجتماعی نسل جوان می‌پردازد.



روش‌شناسی: این پژوهش از نظر ماهیت کمی و از نظر روش، پیمایشی است. جامعه آماری شامل جوانان ۱۵ تا ۲۵ سال شهر تهران بود که ۳۸۴ نفر از آنان با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساخت‌یافته گردآوری و با بهره‌گیری از مدل‌یابی معادلات ساختاری و آزمون سوبل تحلیل شدند.



یافته‌ها: نتایج نشان داد فرهنگ مصرف‌گرایی تأثیر مثبت و معناداری بر مقایسه اجتماعی و نارضایتی اجتماعی دارد. همچنین مقایسه اجتماعی تأثیر مثبت و معناداری بر نارضایتی اجتماعی نشان داد و نقش میانجی جزئی در رابطه بین فرهنگ مصرف‌گرایی و نارضایتی اجتماعی ایفا کرد.



نتیجه‌گیری: نارضایتی اجتماعی جوانان تحت تأثیر ساختارهای فرهنگی و رسانه‌ای مصرف‌محور و تقویت مقایسه اجتماعی قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

فرهنگ مصرف‌گرایی

نارضایتی اجتماعی

مقایسه اجتماعی

جوانان

تهران

---