تحمیل اراده ساختار بر عاملیت در پدیده ازدواج زودهنگام: مطالعه موردی ایرانشهر

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

امین اکبری ¹

شهین معینی ²

¹ استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور تهران

² کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

https://doi.org/10.22067/social.2026.97174.1722

چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل کیفی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری ازدواج زودهنگام و پیامدهای آن در میان کودک‌همسران شهرستان ایرانشهر انجام شد. مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری طراحی گردید. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۷ کودک‌همسر بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند تا رسیدن به اشباع معنایی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی تفسیری و از طریق استخراج واحدهای معنایی، کدگذاری، و سازمان‌دهی مضامین فرعی و اصلی انجام شد و در نهایت تفسیر تجربه زیسته مشارکت‌کنندگان صورت گرفت. برای تضمین اعتبار و قابلیت اعتماد یافته‌ها، معیارهای لینکلن و گوبا شامل اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، تأییدپذیری و قابلیت اتکا به‌کار گرفته شد. یافته‌ها نشان داد ازدواج زودهنگام پدیده‌ای چندعاملی و زمینه‌مند است که در بستر تعامل عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شکل می‌گیرد. پیامدهای اصلی آن شامل محدودیت دسترسی به آموزش، کاهش فرصت‌های رشد متناسب با سن، و تحمیل نقش‌های زودهنگام بزرگسالی است. نتایج بیانگر تأثیر این پدیده بر مسیرهای رشد فردی، اجتماعی و آموزشی دختران بوده و بر ضرورت مداخلات چندسطحی در سطوح فردی، خانوادگی، اجتماعی و سیاست‌گذاری تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

"

ازدواج زودهنگام"

پدیدارشناسی تفسیری"

تجربه زیسته"

عوامل اقتصادی اجتماعی فرهنگی"

،"

پیامدهای ازدواج زودهنگام"

---