حمایت‌های ناتمام و گرفتاری در چرخه بزهکاری: تحلیلی مبتنی بر تجربه زیسته زنان با سابقه کیفری

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

زهرا برادران کاشانی ¹

مهدی کرمانی ²

حسین اکبری ²

¹ دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه علوم اجتماعی، دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه

² دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

https://doi.org/10.22067/social.2026.96653.1710

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تجربه زیسته زنان با سابقه بزهکاری از مواجهه با بی‌پناهی و فقدان حمایت‌های خانوادگی و اجتماعی و تحلیل اثرات این محرومیت‌ها بر بازگشت به جرم و تداوم رفتارهای بزهکارانه آنان بعد از آزادی انجام شده‌است. جامعه هدف زنانی هستند که به دلیل ارتکاب بزه، حداقل یک نوبت تجربه حضور در زندان را داشته‌اند. فرایند گردآوری داده ها به صورت مرحله ای انجام شده است. در مرحله نخست با مراجعه به کمپ های ترک اعتیاد، موسسات خیریه و مراکز حمایتی، نمونه گیری اولیه به صورت هدفمند صورت پذیرفت. در مراحل بعدی نیز به منظور تکمیل داده ها و تعمیق در تحلیل، از روش نمونه گیری گلوله برفی به عنوان راهبردی مکمل در کنار نمونه گیری نظری استفاده شد تا از این طریق مشارکت کنندگانی با تجربه های متنوع تر نیز شناسایی شوند. در مجموع 31 مصاحبه عمیق با زنان دارای سابقه زندان انجام شد. تحلیل نهایی با استفاده از رویکرد نظریه زمینه‌ای ساخت‌گرای کتی چارمز صورت گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که زنان با سابقه بزهکاری پس از آزادی از زندان با ترکیبی از فقر، خشونت خانوادگی، انزوای اجتماعی و فقدان حمایت‌های خانوادگی- نهادی مواجه‌اند که احتمال بازگشت به جرم و محدودیت در بازادغام اجتماعی را برای آنان تشدید می‌کند. بر اساس نتایج تحقیق برنامه‌های توانمندسازی و مداخلات آموزشی و حرفه‌ای تنها در صورتی می‌توانند به بازگشت پایدار زنان بعد از آزادی از زندان به جامعه کمک کنند که با حمایت‌های اجتماعی و خانوادگی پیوسته همراه شوند.

کلیدواژه‌ها

توانمندسازی زنان

بزهکاری

نظریه زمینه‌ای

حمایت

انزوای اجتماعی

---