نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 آنکولوژیست، کلینیک آنکولوژی رضا، مشهد، ایران

چکیده

یکی از علل افزایش مرگ و میر در بیماران مبتلا به سرطان، تبعیت نکردن از دستورالعمل‌های درمانی است. تحقیقات بسیار اندکی در ایران به مسئله رفتاردرمانی این بیماران پرداخته‌اند. این مطالعه به‌دنبال فهم تعیین‌کننده‌های اجتماعی-اقتصادی مؤثر بر پذیرندگی درمان است. مطالعه با روش کیفی و با استفاده از مصاحبه‌های روایتی گردآوری انجام شد و با اصول گرندد تئوری و کدگذاری سه مرحله‌ای تحلیل شد. بیست و یک بیمار مبتلا به سرطان پستان که به‌صورت هدفمند و با شیوه نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شده بودند، نمونه آماری مطالعه را تشکیل دادند. پس از مصاحبه عمیق و کدگذاری چندمرحله‌ای، 36 کد باز در 13 کد محوری تجمیع شد و کد گزینشی مفهوم «ساختار محدودکننده تجاری‌شده» به دست آمد. نتایج تحقیق نشان داد، پذیرندگی کامل درمان در بیماران با تشخیص زودهنگام وجود داشت. تشخیص دیرهنگام بیماری به‌دلیل متاستاز و سرعت پیشرفت بیماری، بیمار را با شرایط ساختاری روبرو کرده است که اثر بازدارندگی بر پذیرش درمان داشت. مطابق با نتایج، مجموعه‌ای از شرایط اجتماعی و اقتصادی در تعامل با شرایط مربوط به سیستم درمانی، تعیین‌کننده رفتارهای درمانی زنان مبتلا به سرطان پستان است.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Socio-Economic Determinants Affecting Therapeutic Behaviors in Patients Suffering Cancer

نویسندگان [English]

  • Hamideh Saeedi 1
  • Hossein Akbari 2
  • Majid Fouladian 2
  • Fatemeh Warshoi 3

1 PhD Candidate in Economic Sociology and Development, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

2 Associate Professor, Department of Social Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

3 Oncologist, Reza Oncology Clinic, Mashhad, Iran

چکیده [English]

Non-compliance with treatment guidelines is one of the causes of increased mortality in cancer patients. In Iran, few research have examined therapeutic behaviors in these patients. This research aims to understand the socio-economic factors that influence treatment adherence. The study was compiled using a qualitative method and narrative interviews, and it was analyzed using grounded theory and three-stage coding. The statistical sample of the study consists of 21 patients suffering from breast cancer, purposefully chosen using snowball sampling method. After in-depth interviews and multi-stage coding, 36 open-source codes were categorized into 13 core codes, and the selective code “commercialized restrictive structure” was obtained. The findings revealed that patients with an early diagnosis had complete adherence to treatment. Due to metastasis and the rapidity with which the disease progresses, late diagnosis exposes the patient to structural conditions that have a deterrent impact on adherence to treatment. The results showed that a set of socio-economic conditions, in conjunction with medical system conditions, influence the therapeutic behaviors of women suffering breast cancer.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Therapeutic Behaviors
  • Cancer
  • Determinants
  • Adherence to Treatment
  1. امید، م.، و نوری، م. (1392). مفهوم علّیت در پارادایم‌های پزشکی. اخلاق و تاریخ پزشکی ،(3)، 42-53.
  2. آرمسترانگ ، د. (1387). جامعه شناسی پزشکی (م. توکل، مترجم). تهران: مؤسسه فرهنگی حقوقی سینا.
  3. بخشی، م.، رنجبر، ح.، و حیدری، ع. (1394). رئالیسم انتقادی: یک دیدگاه فلسفی مهم برای تحقیقات پرستاری. مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، (3)، 56-62.
  4. توکل، م.، و ناصری راد، م. (2012). تبیین نابرابری‌های سلامت و سرمایه اجتماعی غیر مبتلایان و مبتلایان به سرطان مراجعه کننده به انستیتو کانسر دانشگاه علوم پزشکی تهران. مجله پیاورد سلامت، (1)، 10-21.
  5. حسینی، س. (1393). تأثیر سرمایه اجتماعی بر درد در بیماران مبتلا به سرطان پستان. بیماری‌های پستان ایران، (2)، 23-35.
  6. سارافینو، ا. پ. (1387). روان شناسی سلامت. (س. ع. احمدی ابهری و همکاران، مترجمان). تهران: انتشارات رشد.
  7. سجادی، م.، محمدپور، ع.، و محمودی، م. (1396) .ارتباط عدم قطعیت در بیماری، عوامل جمعیت شناختی و بالینی با تبعیت از رژیم درمانی در مبتلایان به سرطان.‌ مجله علمیپژوهشی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، (3)، 205-210.
  8. شاکری نیا، ا. (1388). ارتباط پزشک-بیمار و نقش آن در رضایتمندی بیماران از فرایند درمان. مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، (3)، 9-16.
  9. شفعتی، م.، و زاهدی، م ج. (2014). تبیین جامعه شناختی رابطه پزشک و بیمار (مطالعه کیفی در شهر اهواز). مطالعات اجتماعی ایران ،(8)، 108-140.
  10. شیری نژادیان، ع.، بیاضی، م .ح.، جوهری فرد، ر.، و رجایی، ع. ر. (1400). رابطه بین دوسوگرایی در ابراز هیجان با کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و پیروی از درمان در بیماران مبتلا به سرطان: نقش میانجی افسردگی و حمایت اجتماعی: یک مطالعه توصیفی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، (۲)، ۱۸۶-۱۶۳.
  11. فرزندی‌پور، م.، شیخ طاهری، ع.، و صادقی جبلی، م. (1391). میزان آگاهانه بودن امتناع از درمان در بیمارستان‌های آموزشی شهر کاشان. مدیریت اطلاعات سلامت ، (5), 646-654.
  12. کاکرهام، سی . (1396). نظریه سبک زندگی سلامت محور و همگرایی عاملیت و ساختار. آتشین صدف، محمد رضا، طعم زندگی، ( 6)، 27-60.
  13. لمیعیان، م.، حیدرنیا، ع.، احمدی ف.، و فقیه‌زاده س. (1387). رفتار کنترل سرطان پستان از نگاه زنان: یک پژوهش کیفی، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، (۳): ۱۰۲-۸۸.
  14. مختاری حصاری، پ.، مقدمی فرد، ز.، خدابخشی، ر.، و گوهری، م. ر. (1392). تعیین عوامل مؤثر برپیش‌آگهی بقای بدون بیماری بیماران سرطان پستان. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، (۴)، ۸۲۹-۸۲۱.
  15. مسعودنیا، ا. (1394). جامعه‌شناسی پزشکی. تهران: دانشگاه تهران.
  16. موسایی، م.، فاطمی ابهری، م.، و نیک‌بین صداقتی، ف. (1389). بررسی عوامل و راه کارهای رعایت حقوق بیمار، رفاه اجتماعی، (39)، 55-84.
  17. میکاییلی، ن.، و قاسمی، س. (2019). ابعاد نظری و کاربردی تبعیت از درمان در بیماران: یک مطالعه مروری. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، (2)، 1403-1419.
  18. نوری دلویی، م.، فضیلتی، ح.، و تبریزی، م. (1391). متاستاز سرطان، عامل‌های ژنتیکی و ریز محیطی بافت ثانویه: مقاله مروری. مجله دانشکده پزشکی، (11)، 671-683.
  19. ویس وده، گ. (1381). جامعه شناسی برای اقتصاد (صمدی، هادی ، مترجم ). تهران. سمت.
  20. ویلکینسون، ر.، و پیکت، ک . (1393). جامعه شناسی سلامت، ثروت و عدالت (ش. احمدنیا، و ا. پوررضا، مترجمان ). تهران: سمت.
  21. یزدی فیض‌آبادی، م.، امامی، م.، و خسروی، م. س. (1396). مروری بر رویکردهای مفهوم سازی سلامت و تعین کننده های آن: از رویکرد زیست پزشکی تا سلامت واحد، مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران، (13)، 145-154.
  22. ‌ Bailey, C. M., Asaad, M., Boukovalas, S., Lin, Y. L., Kothamasu, V., Kapur, S. K., & Offodile, A. C. (2021). Understanding the relationship between breast reconstruction subtype and risk of financial toxicity: A single-institution pilot study. Plastic and Reconstructive Surgery, 148(1), 1e-11e.
  23. Angus, J., Karen-Lee, M., Pulfer, T., & McKeever, P. (2006). Studying delays in breast cancer diagnosis and treatment: Critical realism as a new foundation for inquiry. In Oncology Nursing Forum(Vol. 33, No. 4, p. E62). Oncology Nursing Society.
  24. Bickell, N. A., Weidmann, J., Fei, K., Lin, J. J., & Leventhal, H. (2009). Underuse of breast cancer adjuvant treatment: Patient knowledge, beliefs, and medical mistrust. Journal of Clinical Oncology27(31), 5160.
  25. Burkhart, P. V., & Sabaté, E. (2003). Adherence to long-term therapies: Evidence for action. Journal of Nursing Scholarship, 35(3), 207.
  26. Chino, F., Peppercorn, J. M., Rushing, C., Kamal, A. H., Altomare, I., Samsa, G., & Zafar, S. Y. (2017). Out-of-pocket costs, financial distress, and underinsurance in cancer care. JAMA Oncology3(11), 1582-1584.‌
  27. Cockerham, W. C. (2008). Social causes of health and disease. London: Polity Press.
  28. Daniel, S., Venkateswaran, C., Singh, C., Hutchinson, A., & Johnson, M. J. (2022). “So, when a woman becomes ill, the total structure of the family is affected, they can’t do anything…” Voices from the community on women with breast cancer in India: A qualitative focus group study. Supportive Care in Cancer30(1), 951-963
  29. Dean, L. T., Moss, S. L., McCarthy, A. M., & Armstrong, K. (2017). Healthcare system distrust, physician trust, and patient discordance with adjuvant breast cancer treatment recommendations. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers, 26(12), 1745-1752
  30. Drageset, S., Lindstrøm, T. C., Giske, T., & Underlid, K. (2011). Being in suspense: Women’s experiences awaiting breast cancer surgery. Journal of Advanced Nursing67(9), 1941-1951.‌
  31. Dreyer, M. S., Nattinger, A. B., McGinley, E. L., & Pezzin, L. E. (2018). Socioeconomic status and breast cancer treatment. Breast Cancer Research and Treatment167(1), 1-8.‌
  32. Ell, K., Xie, B., Wells, A., Nedjat‐Haiem, F., Lee, P. J., & Vourlekis, B. (2008). Economic stress among low‐income women with cancer: effects on quality of life. Cancer: Interdisciplinary International Journal of the American Cancer Society112(3), 616-625.‌
  33. Elwyn, G., Frosch, D., Thomson, R., Joseph-Williams, N., Lloyd, A., Kinnersley, P., ..., & Barry, M. (2012). Shared decision making: A model for clinical practice. Journal of General Internal Medicine27(10), 1361-1367.‌
  34. Facione, N. C. (1993). Delay versus help seeking for breast cancer symptoms: A critical review of the literature on patient and provider delay. Social Science & Medicine36(12), 1521-1534.‌
  35. Ganesan, P., Sagar, T. G., Dubashi, B., Rajendranath, R., Kannan, K., Cyriac, S., & Nandennavar, M. (2011). Nonadherence to imatinib adversely affects event free survival in chronic phase chronic myeloid leukemia. American Journal of Hematology86(6), 471-474.‌
  36. Greenup, R. A., Rushing, C., Fish, L., Campbell, B. M., Tolnitch, L., Hyslop, T., & Hwang, E. S. (2019). Financial costs and burden related to decisions for breast cancer surgery. Journal of Oncology Practice15(8), e666-e676.‌
  37. Klein, W. M., Bloch, M., Hesse, B. W., McDonald, P. G., Nebeling, L., O’Connell, M. E., ..., & Tesauro, G. (2014). Behavioral research in cancer prevention and control: a look to the future. American Journal of Preventive Medicine46(3), 303-311.‌
  38. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Thousand Oaks, CA: Sage.
  39. Lindbladh, E., Lyttkens, C. H., Hanson, B. S., Östergren, P., Isacsson, S. O., & Lindgren, B. (1996). An economic and sociological interpretation of social differences in health-related behaviour: An encounter as a guide to social epidemiology. Social Science & Medicine43(12), 1817-1827.‌
  40. Link, B. G., & Phelan, J. (1995). Social conditions as fundamental causes of disease. Journal of Health and Social Behavior, 51, 80-94.‌
  41. Lu, W., Jansen, L., Schaapveld, M., Baas, P. C., Wiggers, T., & De Bock, G. H. (2011). Underuse of long-term routine hospital follow-up care in patients with a history of breast cancer? BMC Cancer11(1), 1-7.
  42. Männle, H., Siebers, J. W., Momm, F., & Münstedt, K. (2021). Impact of patients’ refusal to undergo adjuvant treatment measures on survival. Breast Cancer Research and Treatment185(1), 239-246.
  43. Martin, M. Y., Fouad, M. N., Oster, R. A., Schrag, D., Urmie, J., Sanders, S., & Pisu, M. (2014). What do cancer patients worry about when making decisions about treatment? Variation across racial/ethnic groups. Supportive Care in Cancer22(1), 233-244.‌
  44. Mazzeo, F., Duck, L., Joosens, E., Dirix, L., Focan, C., Forget, F., ..., & De Grève, J. (2011). Nonadherence to imatinib treatment in patients with gastrointestinal stromal tumors: the ADAGIO study. Anticancer Research31(4), 1407-1409.‌
  45. Norsa'adah, B., Rahmah, M. A., Rampal, K. G., & Knight, A. (2012). Understanding barriers to Malaysian women with breast cancer seeking help. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention13(8), 3723-3730.‌
  46. Phelan, J. C., Link, B. G., & Tehranifar, P. (2010). Social conditions as fundamental causes of health inequalities: theory, evidence, and policy implications. Journal of Health and Social Behavior51(1-suppl), S28-S40.‌
  47. Radley, A., & Payne, S. (2009). A sociological commentary on the refusal of treatment by patients with cancer. Mortality14(4), 309-324.
  48. Rocque, G. B., Rasool, A., Williams, B. R., Wallace, A. S., Niranjan, S. J., Halilova, K. I., ..., & Knight, S. J. (2019). What is important when making treatment decisions in metastatic breast cancer? A qualitative analysis of decision‐making in patients and oncologists. The Oncologist24(10), 1313-1321.‌
  49. Sewell Jr., W. H. (1992). A theory of structure: Duality, agency, and transformation. American Journal of Sociology, 98(1), 1-29.‌
  50. Thompson, T., Rodebaugh, T. L., Pérez, M., Schootman, M., & Jeffe, D. B. (2013). Perceived social support change in patients with early-stage breast cancer and controls. Health Psychology32(8), 886.
  51. Williams, C. P., Gallagher, K. D., Deehr, K., Aswani, M. S., Azuero, A., Daniel, C. L., & Rocque, G. B. (2021). Quantifying treatment preferences and their association with financial toxicity in women with breast cancer. Cancer127(3), 449-457.‌
  52. Zafar, S. Y., & Abernethy, A. P. (2013). Financial toxicity, part I: A new name for a growing problem. Oncology (Williston Park)27(2), 80-149.
  53. Zheng, C., & Chagpar, A. B. (2022). Contribution of cost to treatment nonadherence in the US breast cancer survivors: A population-based analysis. Breast Cancer Research and Treatment, 192(2), 369-373.
CAPTCHA Image