شناخت رابطه بین درک طبقاتی افراد و تمایل آن‌ها به مصرف موسیقی: مطالعة موردی شهر کرمانشاه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

نوروز اکبری ¹

علی مرادی ²

¹ دانشجوی کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی، واحد اسلام‌آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام‌آباد غرب، ایران

² دانشیار گروه جامعه‌شناسی، واحد اسلام‌آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام‌آباد غرب، ایران

https://doi.org/10.22067/jss.v16i2.80977

چکیده

یکی از موضوعاتی که امروزه پژوهش در زمینة آن ضروری به نظر می‌رسد، شناخت ذائقة موسیقایی و هنری افراد در یک جامعه است. این مطالعه با هدف بررسی شناخت رابطة بین درک طبقاتی افراد و تمایل آن‌ها به مصرف موسیقی با تأکید بر شهر کرمانشاه انجام شده است. در این مطالعه از سرمایة فرهنگی بوردیو، موسیقی عامه‌پسند آدرنو، ذائقة فرهنگی طبقات مختلف پیترسون و نظریة مصرف فرهنگی گروه‌های اجتماعی گانز استفاده شده است. این مطالعه با روش توصیفی از نوع پیمایشی و ابزار پرسشنامه انجام شد و جامعة آماری افراد بالای 15 سال شهر کرمانشاه بودند. برای تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری مانند همبستگی، مقایسة میانگین‌ها و سایر آزمون‌ها استفاده شد. تعداد نمونه مطالعه‌شده 360 نفر بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس نشان می‌دهد که متغیرهایی چون نحوة آشنایی افراد با انواع موسیقی (83/11F = )، نظر خانواده دربارة موسیقی (31/11F = )، هدف از گوش‌دادن به موسیقی (29/10F = )، دلیل استفاده از موسیقی (51/21F = )، شرایط روحی و روانی (77/11F = )، احساس پس از گوش‌دادن به موسیقی (84/14F = )، نحوة تصرف منزل مسکونی (75/3F = )، طبقة اجتماعی افراد (13/9F = ) و نوع موسیقی (59/4-t = ) بر تمایل آن‌ها به مصرف موسیقی تأثیر معناداری دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد گروه‌های اجتماعی که به پایگاه‌های طبقاتی بالاتری تعلق دارند، دارای ذائقه متنوعی هستند و سطح موسیقی مورد مصرفشان بسیار بالاتر و متنوع‌تر است. نتایج این مطالعه نشان داد آن‌هایی که پایگاه طبقاتی بالاتری دارند، تمایل موسیقیایی‌شان به سمت موسیقی سنتی است؛ درحالی‌که افراد با پایگاه اجتماعی پایین‌تر گرایش به موسیقی غرب دارند و آن را مصرف می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موسیقی

طبقه اجتماعی

دانش موسیقایی

فعالیت موسیقایی

نگرش به مصرف موسیقی

20.1001.1.20081383.1398.16.2.7.9

---

مراجع

• آقااحمدی، ق.، قلی‌زاده، ز.، و میرمحمدی، ف. (1392). رابطة پایگاه اجتماعی اقتصادی و مصرف موسیقی در جوانان کلان شهر تهران، فصلنامة جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، (11)، 28-9.
• امیرمظاهری، ا.، و عزیزی، ا. (1392). خاستگاه و چیستی موسیقی زیرزمینی از منظر جامعه­شناختی. کتاب ماه، (72)، 60-54.
• بوردیو، پ. (1390). تمایز: نقد اجتماعی قضاوت‌های ذوقی (ح. چاوشیان، مترجم). تهران: ثالث.
• ثابت‌زاده، م. (1399). تحلیل کارکردهای اجتماعی– موسیقایی و سبک‌شناسی ویژگی‌های واژگان موسیقی در تاریخ بیهقی. سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، (47)، 53-68.
• زنجانی زاده اعزازی، ه. (1382)؛ نظریات اجتماعی فمینیستی کلاسیک. مطالعات اجتماعی -روان‌شناختی زنان، (1)، 103-122.
• ستوده، ه. (1378). روان‌شناسی اجتماعی.‌ تهران:‌ انتشارات آوای نور.
• شفرد، ج. (1385) جامعه‌شناسی موسیقی (ر. صمیم، مترجم). فصلنامة موسیقی ماهور، (31)، 127-132.
• صمیم، ر. (1393). تبیین جامعه‌شناختی گرایش جوانان تهرانی به مصرف موسیقی مردم‌پسند بر اساس سن و جنس، نامه هنرهای نمایشی و موسیقی، (9)، 118-105
• عجمی، ح.، و بهدادمنش، ل. (1393). عوامل مؤثر بر جهانی‌شدن مصرف موسیقی جوانان. مقالة ارائه‌شده در اولین همایش ملی رسانه، ارتباطات و آموزش‌های شهروندی، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار.
• فاضلی، م. (1384). جامعه­شناسی مصرف موسیقی، فصلنامة مطالعات فرهنگی و ارتباطات، (4)، 53-27.
• فکوهی، ن. (1393). درسی دربارة درس (ن. فکوهی، مترجم). تهران: نشر نی.
• قربانزاده، س. (1387). مطالعة رابطة بین سبک زندگی و رفتار رانندگی در بین جوانان (پایان‌نامه منتشرنشدة کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی). دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
• کاظمی‌پور، ش. (1378). الگویی در تعیین پایگاه اجتماعی– اقتصادی افراد و سنجش تحرک اجتماعی. نشریة نامة علوم اجتماعی، (14)، 139-172.
• کاظمی‌کیا، س. (1395). بررسی رابطة پایگاه اجتماعی با مصرف فرهنگی موسیقی در شهر تهران (پایان‌نامة منتشرنشدة کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی). مؤسسه آموزش عالی غیردولتی‌ ‌غیرانتفاعی البرز، کرج، ایران.
• کوئن، ب. (1370).  مبانی جامعه‌شناسی (غ. ع. توسلی و ر. فاضل، مترجمان). تهران: انتشارات سمت.
• محمدزاده، ف. (1396). بررسی وضعیت گرایش جوانان به موسیقی غربی و تبیین جامعه‌شناختی آن (مطالعة موردی جوانان شهر ترکالکی). مقالة ارائه‌شده در کنفرانس پژوهش­های نوین ایران و جهان در روان­شناسی و علوم تربیتی حقوق و علوم اجتماعی، شرکت اندیشه‌سازان مبتکر جوان، مرودشت.
• مقدس، ع. ا. (1374). ساختار شغلی و تحرک اجتماعی (رسالة منتشرنشدة دکتری جامعه‌شناسی). دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
• ممتاز، ف. (1383). معرفی مفهوم طبقه از دیدگاه بوردیو. پژوهشنامة علوم انسانی، (41 و 42)، 149-160.
• مهری، ب. (1390). مصرف و فرهنگ. تهران، انتشارات سمت.
• نعمتی سوگلی تپه، ف. (1398). تأثیر موسیقی ملایم بر هوش هیجانی دانشجویان. مقالة ارائه‌شده در چهارمین کنفرانس ملی توانمندسازی جامعه در حوزة علوم انسانی و مطالعات روانشناسی، مرکز توانمندسازی مهارت‌های فرهنگی و اجتماعی جامعه، تهران.
• استونز، ر. (1385). متفکران بزرگ جامعه‌شناسی (م. میردامادی، مترجم). تهران: مرکز
• ویتکین، ر. (1382). دیدگاه­های آدورنو: صنعت فرهنگ و جاز (ع. ر. پلاسید، مترجم). کتـاب ماه هنر، (65 و 66)، 66-52
• یگانه، س.، و سیدین، س. (1391). بررسی نظریه‌های معاصر جامعه‌شناسی دربارة ذوق هنری و لایه‌بندی اجتماعی و سنجش مصرف موسیقی دانشجویان دانشگاه‌های تهران. فصلنامة نامة هنرهای نمایشی و موسیقی، (5)، 129-113.
  • Adorno, T. W., & Simpson, G. (1941). On popular music. Studies in Philosophy and Social Science, 9(1), 17-48.
  • Ahmad, N., & Rana, A. (2015). Impact of music on mood: Empirical investigation Research on Humanities and Social Sciences, 5(21), 98-101.
  • Bilhartz, T. D., Bruhn, R. A., & Olson, J. E. (1999). The effect of early music training on child cognitive development. Journal of Applied Developmental Psychology, 20(4), 615-636.
  • Bryson, B. (1997). What about the univores? Musical dislikes and group-based identity construction among Americans with low levels of education. Poetics, 25(2-3), 141-156.
  • Crane, D. (2013). The production of culture: Media and the urban arts (Foundations of popular culture). Thousand Oaks, CA: Sage.
  • Ferwerda, B., Tkalcic, M., & Schedl, M. (2017, August). Personality traits and music genre preferences: How music taste varies over age groups. In M. Bielikova, V. Bogina, T. Kuflik, & R. Sasson (Eds.), Proceedings of the 1st Workshop on Temporal Reasoning in Recommender Systems (RecTemp) at the 11th ACM Conference on Recommender Systems (RecSys 2017) (pp. 16-20). Slovak University of Technology in Bratislava, Slovakia.
  • Gans, H. (1999). Popular culture and high culture. New York, NY: Basic Books.
  • Garrido, S., & Schubert, E. (2015). Music and people with tendencies to depression. Music Perception: An Interdisciplinary Journal, 32(4), 313-321.
  • Gavin, H. (2006). Intrusive music: The perception of everyday music explored by diaries. The Qualitative Report, 11(3), 550-565.
  • Hallam, S. (2002). Musical motivation: Towards a model synthesising the research. Music Education Research, 4(2), 225-244.
  • Hallam, S. (2010). The power of music: Its impact on the intellectual, social and personal development of children and young people. International Journal of Music Education, 28(3), 269-289.
  • Jackson, J. (2000). Youth and popular music business: 10 key issues for the industry and society to consider. Retrieved from www.bus.cqu.edu.au/Facultym/news/documents/youth&popmusic.pdf   
  • Kent, D. (2006). The effect of music on the human body and mind (Unpublished bacholrs’ thesis). Liberty University, Virginia.
  • Mellander, C., Florida, R., Rentfrow, P. J., & Potter, J. (2018). The geography of music preferences. Journal of Cultural Economics, 42(4), 593-618.
  • Peterson, R. A., & Dowd, T. J. (2004). Making music sociology: An introduction. Poetics, 32(3), 195-196.
  • Ritossa, D. A., & Rickard, N. S. (2004). The relative utility of ‘pleasantness’ and ‘liking’ dimensions in predicting the emotions expressed by music. Psychology of Music, 32(1), 5-22.
  • Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theoretical advances and empirical tests in 20 countries. Advances in Experimental Social Psychology, 25, 1-65.
  • Turner, B. S., & Edmunds, J. (2002). The distaste of taste: Bourdieu, cultural capital and the Australian postwar elite. Journal of Consumer Culture, 2(2), 219-239.
  • Veenstra, G. (2015). Class position and musical tastes: A sing‐off between the cultural omnivorism and Bourdieusian homology frameworks. Canadian Review of Sociology, 52(2), 134-159.
  • Zolberg, V. (1990). What is the Art? What is the Sociology of art? In Mabani jameeshenasi honar by A. Ramin. Tehran: Ney Publications.