جدایی از مناظر متفاوتی میتواند محل بحث باشد و از آن جمله منظر نهاد خانواده و ساختار جنسیت است. نهاد خانواده مکان بازنمایی و بازتولید ساختار جنسیت است؛ ساختاری که امروزه در معرض تحولات معنایی عمیقی قرار دارد. زنان و مردان در وضعیت درک متفاوتی در برابر تحولات جنسیتی پاسخ میدهند. هدف این پژوهش، بررسی نحوة مشارکت ساختار جنسیت، نهاد خانواده و تفاوت جنسیتی کنشگران نسبت به این دو عامل با استفاده از نظریة دادهبنیاد (رویکرد سیستماتیک) است. این امر براساس تجربة زنان و مردان تهرانی با تجربة حداقل یک بار ازدواج و جدایی صورت گرفت که براساس روش نمونهگیری نظری و فرایند اشباع نظری به 22 مشارکتکننده ختم شد. نتیجة این بررسی به مقولة هسته تصادم ساختار جنسیت و نهاد خانواده منجر شد. تصادم ساختار جنسیت و خانواده حاصل شرایط علّی چون ناکارآمدشدن هویت نهادی، شرایط مداخلهگری چون مشکل ترازو و مشکل مترجم، شرایط زمینهای چون کاهش مقدس به تجربه و راهبردهایی چون خواهش گسترش فضای زیست است و در نهایت در سه دسته پیامد مشترک(انتخاب غیرقطعی)، زنانه(نگارش ادبیات جدید) و مردانه(واگذاری انتخاب به سرنوشت) است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که در کنار نقش عاملان اجتماعی، نهاد خانواده و ساختار جنسیت نیز در پدیدة جدایی مؤثرند که ابعاد این مشارکت در این پژوهش به نحو مقدماتی معرفی شده است و به بررسیهای عمیق و دقیق بعدی نیاز دارد.
اشتراوس، آ.، و کوربین، ج. (1394). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینهای (ا. افشار، مترجم). تهران: نشر نی.
اعزازی، ش. (1376). جامعهشناسی خانواده با تأکید بر نقش، ساختار و کارکرد خانواده در دوران معاصر، تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
اینگلهارت، ر. (1395). تحول فرهنگی در جامعة پیشرفته صنعتی (م. وتر، مترجم). تهران: نشر کویر.
آزاد ارمکی، ت. (1393). خانوادة ایرانی (چاپ اول). تهران: نشر علم.
آزاد ارمکی، ت. (1395). تغییرات، چالشها و آیندة خانوادة ایرانی (چاپ اول). تهران: نشر تیسا.
آزاد ارمکی، ت.، شریفیساعی، م.، ایثاری، م.، و طالبی، س. (1391). همخانگی؛ پیدایش شکلهای جدید خانواده در تهران، جامعهپژوهی فرهنگی، 3(1)، 43-77.
الیاس، ن. (1392)، چیستی جامعهشناسی، گذار از جامعهشناسی به شناخت ماهیت امر اجتماعی. تهران، نشر جامعهشناسان.
باستانی، س.، گلزاری، م.، روشنی، ش. (1389). طلاق عاطفی: علل و شرایط میانجی، فصلنامة بررسی مسائل اجتماعی ایران، (3)، 1-20.
بک، ا. (1388). جامعة جهانی در مخاطره (چاپ اول) (م. ر. مهدیزاده، مترجم). تهران: کویر.
بوردیو، پ. (2010). سلطة مردانه (ر. هاشمی، مترجم). برگرفته از سایت اینترنتی کتابناک. استراسبورگ.
بهنام، ج. (1383). تحولات خانواده؛ پویایی خانواده در حوزههای فرهنگی گوناگون (م. ج. پوینده، مترجم). تهران: نشر ماهی.
ترنر، ب. (1381). شرقشناسی، پس مدرنیسم و جامعهشناسی (غ. ر. کیانی، مترجم). تهران: نشر نی.
جمشیدیها، غ.، صادقی فسایی، س.، و لولاآور، م. (1392). نگرش جامعهشناختی بر تأثیر فرهنگ مدرن از منظر جنسیتی بر تحولات خانواده در تهران، نشریة زن در فرهنگ و هنر، 2، 183-198.
چیل، د. (1388). خانوادهها در دنیای امروز (چاپ اول) (م. م. لبیبی، مترجم). تهران: نشر افکار.
خضری، م. (1380). تأثیر سیاستهای اقتصادی دولت پس از انقلاب بر خانواده، مطالعات راهبردی زنان، 14، 44-55.
زیمل، گ. (1392). دربارة فردیت و فرمهای اجتماعی (ش. مسمیپرست، مترجم). تهران: نشر ثالث.
سگالن، م. (1388). جامعهشناسی تاریخی خانواده (چاپ پنجم) (ح. الیاسی، مترجم). تهران: نشر مرکز.
شکربیگی، ع. (1390). مدرنگرایی و سرمایة اجتماعی خانواده (چاپ اول). تهران: جامعهشناسان.
صادقی، س.، و عرفانمنش، ا. (1392). تحلیل جامعهشناختی تأثیرات مدرنشدن بر خانوادة ایرانی و ضرورت تدوین الگوی ایرانی اسلامی، زن در فرهنگ و هنر، 1، 63-84.
عرب خراسانی، س. (1398). فهم جنسیتی از حیات خانوادگی: مطالعهای دادهبنیاد در باب تجربه زنان و مردان تهرانی با تجربه حداقل یکبار ازدواج و جدایی (رسالة دکتری)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
قاسمی، و.، عربخراسانی، س.، و ربانی، ع. (1398). تقاطع جنسیت و حیات خانوادگی: فهم مردانه از ازدواج و زندگی خانوادگی، مطالعات زن و خانواده، 8(1)، 113-156.
قاسمی، و.، عرب خراسانی، س.، و ربانی، ع. (1397). تقاطع جنسیت و حیات خانوادگی: فهم زنانه از ازدواج و زندگی خانوادگی، زن در توسعه و سیاست، 16(4)، 499-524.
کاستلز، ا. (1385). اقتصاد، جامعه و فرهنگ در عصر اطلاعات (جلد 2) (ح. چاووشیان، مترجم). تهران: طرح نو.
کونتز، ا. (1387). تاریخ ازدواج، از اطاعت تا صمیمیت یا چگونه عشق بر ازدواج پیروز شد (س. موحد، مترجم). تهران: نشر پیکان.
· لبیبی، م. (1393). خانواده در قرن بیست و یکم. تهران: انتشارات علم.
لوید، ژ. (1387). عقل مذکر: زنانگی و مردانگی در فلسفه غرب (م. مهاجر، مترجم). تهران: نشر نی.
محمدپور، ا. (1382). روش تحقیق کیفی (ضد روش 1). تهران: جامعهشناسان.
ملکی، ا.، ربیعی، ع.، شکربیگی، ع.، و بالاخانی، ق. (1394). بررسی فردی شدن خانواده در ایران با تأکید بر روند تغییرات ساختاری و کارکردی خانواده ایرانی از سال 1335 تا سال 1393. فصلنامة شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، 69، 41-96.
ناک، ا. (1379). ازدواج در زندگی مردان (س. غفاری، مترجم). تهران: ساحل.
Amato, P. R. (2000). The Consequence of divorce for adults and children: an update. Journal for General Social Issues, 23(1), 5-24.
Amato, P. R., & Rogers, S. J. (1999). Do attitudes toward divorce affect marital quality?. Journal of Family Issues, 20(1), 69-86
Barich, R., & Bielby, D. (1996). Rethinking marriage: change and stability in expectations, 1967-1994. Journal of Family Issues,1, 139-169
Beck, U., & Beck-Grenshei, E. (2004). The normal chaos of love. Mark Ritter and Jane Wiebel. Polity Press.
Bem, S. L. (1993). The lenses of gender: Transforming the debate on sexual inequality. Yale University Press.
Bem, S. L. (1995). Dismantling gender polarization and compulsory heterosexuality: Should we turn the volume down or up?. Journal of Sex Research, 32, 329–334.
Black, L. E., Eastwood, M., Sprenkle, D. H., & Smith, E. (2015). An exploratory analysis of the construct of leavers versus left as it relates to Levinger's. Social exchange theory of attractions, barriers, and alternative attractions. Journal of Divorce and Remarriage, 15(1-2), 127-140.
Bourdieu, P. (2010). Masculine domination. Stanford, CA: Stanford University Press
Chaftez, J. S. (2006). Handbook of the sociology of gender. New York, NY: Springer.
Chaftez, J. S. (2006). The varieties of gender theory in sociology. In Handbook of the sociology of gender. New York, NY: Springer.
Charmez, K. (2006). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. Los Angeles, LA: Sage.
Cherlin, A. J. (2004). The deinstitutionalization of American Marriage. Journal of Marriage and Family, 17(66), 848-861.
Corbin, J., & Strauss, A. L. (2015). Basic of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd Ed.). Thousand Oaks: Sage.
Corbin, J., & Strauss, An. L. (2008). Basic of qualitative research: techniques and procedures for developing grounded theory (3rd Ed.). Thousand Oaks: Sage.
Eidelson, R. J., & Epstein, N. (1982). Cognition and relationship maladjustment: Development of a measure of dysfunctional relationship beliefs. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 50(5), 715-720.
English, S. M. (1997). A social exchange analysis of early and late divorce, (Unpublished doctoral dissertation). Texas Tech University.
Giddens, A. (1992). The transformation of intimacy: Sexuality, love and eroticism in modern societies. Stanford, CA: Stanford University Press.
Giddens, A., & Pierson, C. (1998). Conversations with Anthony Giddens making sense of modernity. New York, NY: Polity Press.
Goffman, E. (1977). The arrangement between the sexes. Theory and Society, 4(3), 301-333.
Golchin, M., & Safari, S. (2017). Tehran metropolis and the emergence of symptoms of new form of male-female relationship; the study of field, process and consequence of cohabitation. Journal of Iran Cultural Research,10(1), 29-57.
Heaton, T. B., & Blake, A. M. (1999). Gender differences in determinants of marital disruption. Journal of Family Issues, 20(1), 25-45.
Hewitt, B., Western, M., & Baxter, J. (2006). Who decides? The social characteristics of who initiates marital separation. Journal of Marriage and Family, 68, 1165–1177
Horkheimer, M. (2002). Critical theory, selected essay. New York, NY: Continuum.
Lopata, H. (2006). Gender and social role. Handbook of the sociology of gender. Ny York, NY: Springer.
Morse, j. (2007). Sampling in grounded theory. In A. Bryant & K. Charmez (Eds.), The Sage Handbook of Grounded Theory (pp. 229-245). Los Angeles: SAGE
Phillips, A. (2018). Gender and modernity. Policy Theory, 46(6), 837-860.
Robila, M. (2014). Handbook of family policies across the globe. New York, NY: Springer.
Rosenfeld, M. J. (2017). Who wants the breakup? Gender and breakup in heterosexual couples. In D. F. Alwin, D. H. Felmlee, & D. A. Kreager, (Eds.) Social networks and the life course. New York, NY: Springer.
Sweeney, M. (2002). Remarriage and the nature of divorce: Does it matter which spouse chose to leave. Journal of Family Issues, 23(3), 410-440.
Thistle, S. (2000). Trouble with modernity: Gender and the remaking of social theory. Sociological Theory, 18(2), 275-288.
عرب خراسانی,سمیه . (1398). تقاطع جنسیت و خانواده: فهم جنسیتی از فرایند تشکیل و گسست خانواده. علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد, 16(2), 212-177. doi: 10.22067/jss.v16i2.83283
MLA
عرب خراسانی,سمیه . "تقاطع جنسیت و خانواده: فهم جنسیتی از فرایند تشکیل و گسست خانواده", علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد, 16, 2, 1398, 212-177. doi: 10.22067/jss.v16i2.83283
HARVARD
عرب خراسانی سمیه. (1398). 'تقاطع جنسیت و خانواده: فهم جنسیتی از فرایند تشکیل و گسست خانواده', علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد, 16(2), pp. 212-177. doi: 10.22067/jss.v16i2.83283
CHICAGO
سمیه عرب خراسانی, "تقاطع جنسیت و خانواده: فهم جنسیتی از فرایند تشکیل و گسست خانواده," علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد, 16 2 (1398): 212-177, doi: 10.22067/jss.v16i2.83283
VANCOUVER
عرب خراسانی سمیه. تقاطع جنسیت و خانواده: فهم جنسیتی از فرایند تشکیل و گسست خانواده. علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد. 1398;16(2):212-177. doi: 10.22067/jss.v16i2.83283
