بررسی نقش هویت اجتماعی در تعیین سبک زندگی جوانان (شهر همدان)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه بوعلی سینا

چکیده
مقالۀ حاضر برآمده از یک پژوهش علمی است که با هدف بررسی هویت اجتماعی جوانان در ابعاد خانوادگی، گروهی، دینی و قومی و تأثیر آن بر سبک زندگی آن‌ها انجام شد. در این مقاله ابتدا مروری بر دیدگاه‌های نظری و منابع تجربی انجام می‌شود و سپس چهارچوب مفهومی مناسبی تنظیم می‌شود و در قالب آن فرضیه‌های اصلی مطرح و مورد آزمون قرار خواهند گرفت. مبنای نظری پژوهش، تلفیقی از تئوری‌های پیربوردیو، ماکس وبر و آنتونی گیدنز است. پرسش اصلی این مقاله آن است که آیا رابطۀ معناداری میان ابعاد مختلف هویت اجتماعی با یک‌دیگر و نیز رابطۀ آن‌ها با سبک زندگی وجود دارد؟ جامعۀ آماری پژوهش جوانان شهر همدان و حجم نمونۀ مورد بررسی نیز 384 نفر می‌باشدکه به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمحله‌ای انتخاب شده‌اند. تحقیق از نوع پیمایشی و ابزار اندازه‌گیری آن پرسش‌نامه بوده، سپس توسط آمار استنباطی، تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی شفه به بررسی رابطۀ بین متغیرها و آزمون فرضیه‌های پرداخته شده است. یافته‌ها مؤید این نکته هستند که جهت و شدت رابطۀ هویت اجتماعی با ابعاد مختلف مفهوم سبک زندگی؛ یعنی فعالیت‌ها (تفریحی، گروهی و دینی)، علاقه‌مندی‌ها (مذهبی، ورزشی و فرهنگی) و نگرش‌های مدرن متفاوت است. بنابراین، می‌توان گفت جوانان براساس هویت اجتماعی‌شان سبک زندگی متفاوتی دارند. نتایج همچنین نشان می‌دهند هویت مذهبی نقش مهم و تعیین‌کننده‌ای در میزان فعالیت‌های دینی و علاقه‌مندی‌های مذهبی جوانان دارد. در مقابل هویت گروهی نقش برجسته و تعیین‌کننده‌ای در میزان فعالیت‌های گروهی، تفریحی و علاقه‌مندی‌های ورزشی جوانان و همچنین میزان نگرش‌های مدرن در آن‌ها دارد.

کلیدواژه‌ها


1. ابراهیمی، ق.‌ ع. و بهنوئی، ع. (1387). بررسی جامعه‌شناختی گونه‌های هویتی در بین جوانان (مطالعۀ موردی: بابلسر). مطالعات ملی، 9 (1)، 150-127.
2. اشرف، ا. (1346). جامعه‌شناسی طبقات اجتماعی در آمریکا. تهران: نشر دانشگاه تهران.
3. باکاک، ر. (1381). مصرف. (خ. صبوری، مترجم). تهران: نشر شیرازه.
4. بوردیو، پی. (1380). نظریۀ کنش، دلایل عملی و انتخاب عقلانی. (م. مردیها، مترجم). تهران: انتشارات نقش و نگار.
5. بوردیو، پی. (1384). شکل‌های سرمایه: سرمایۀ اجتماعی، اعتماد و دموکراسی و توسعه. گردآوری کیان تاجبخش. (ا. پاکباز و ح. پویان، مترجمان). تهران: نشرشیرازه.
6. تاجیک، م. ر. (1384). مجموعه مقالات جهانی‌شدن و هویت (هویت ملی و جهانی شدن). تهران: مؤسسه تحقیقات وتوسعه علوم انسانی.
7. تاجیک، م. ر. (1386). کلمۀ نهائی شکل‌گیری گفتمان‌های هویت در ایران. نامۀ پژوهش، 2 (7)، 48-25.
8. تیموتی، د. (1388). جامعه‌شناسی مصرف، گردش‌گری وخرید. (ع. ا. سعیدی و م. حسین‌آبادی‌، مترجمان). تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
9. جنکینز ر. (1381). هویت اجتماعی. (ت. یاراحمدی، مترجم). تهران: نشر شیرازه.
10. چاوشیان، ح. و اباذری، ی. (1381). از طبقۀ اجتماعی تا سبک زندگی. نامۀ علوم اجتماعی، (30)، 27-3.
11. ربانی، ر. (1388). اوقات فراغت و هویت اجتماعی: بررسی جامعه‌شناختی الگوهای گذران اوقات فراغت جوانان در تهران. تحقیقات فرهنگی ایران، 2 (8)، 242-209.
12. ربانی، ر. و رستگار، ی. (1387). جوان سبک زندگی و فرهنگ مصرفی. ماه‌نامۀ مهندسی فرهنگی، 3 (23 و 24)، 53-44.
13. رحمت‌آبادی، ا. و آقابخشی، ح. (1385). سبک زندگی و هویت اجتماعی جوانان. رفاه اجتماعی، (20)، 255-235.
14. رهبری، م. (1388). معرفت و قدرت معمای هویت. تهران: نشر کویر.
15. شارع‌پور، م. و خوش‌فر، غ. ر. (1381). رابطۀ سرمایۀ فرهنگی با هویت اجتماعی جوانان. نامۀ علوم اجتماعی، (20)، 147-133.
16. شویره، ک. و اولیویه، ف. (1385). واژگان بوردیو. (م. کتبی، مترجم). تهران: نشر نی.
17. فاضلی، م. (1382). مصرف و سبک زندگی. قم: صبح صادق.
18. فاین، بی. (1385). سرمایۀ اجتماعی و نظریۀ اجتماعی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
19. قادری، م. و قاسمی، و. (1388). تحلیلی بر وضعیت هویت اجتماعی جوانان (مطالعۀ موردی: شهر کرمانشاه). نشریۀ دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، 12 (24)، 226-201.
20. کوزر، ال. (1380). زندگی و اندیشۀ بزرگان جامعه‌شناسی. (م. ثلاثی، مترجم). چاپ نهم. تهران: نشر علمی.
21. گل‌محمدی، ا. (1386). جهانی‌شدن، فرهنگ، هویت. تهران: نشر نی.
22. گیدنز، آ. (1380). پیامدهای مدرنیته. (م. ثلاثی، مترجم). چاپ دوم. تهران: نشر مرکز.
23. گیدنز، آ. (1383). چکیدۀ آثار آنتونی گیدنز. (ح. چاوشیان، مترجم). تهران: نشر ققنوس.
24. گیدنز، آ. (1384) چشم‌اندازهای جهانی. (م. جلائی‌پور، مترجم). تهران: طرح نو.
25. گیدنز، آ. (1388). تجدد و تشخص (جامعه و هویت شخصی در عصر جدید). (ن. موفقیان، مترجم). چاپ ششم. تهران: نشر نی.
26. واکووانت، ال. (1379). پیر بوردیو، متفکران بزرگ جامعه‌شناسی. (م. میردامادی، مترجم). چاپ سوم. تهران: نشر مرکز.
27. وبر، ام. (1384). دین، قدرت، جامعه. (ا. تدین، مترجم). جلد دوم. تهران: نشر هرمس.
28. وبلن، تی. (1383). نظریۀ طبقۀ مرفه. (فرهنگ ارشاد، مترجم). تهران: نشر نی.
29. a. Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgment of taste. Uk:Rutledge.
30. b.Bourdieu, P. (1984). Distinction. New York: Rutledge & Kegan Paul.
31. Bovone, L. (2006). Urban style cultures and urban cultural production in Milan postmodern identity and the transformation of fashion.paper in:. ( www. Science direct. Com).
32. Fern, E. F. (2001). Advanced focus group research. London: Sage.
33. Koch, M. (1996). Class and last: Bourdieu’s contribution to the analysis of social structure and social space. International Journal of Contemporary Sociology, 33(2), 187-202.
34. Markus, H. (1977). Self – schemata and processing of information about the self. Journal of Personality and Social Psychology, 35(1), 63-78.
35. Schmidt, D. (2004,09 ). Personal and social Identity of Adolescents and their parents. Paper presented at the 2nd Congress of the European Society on Family Relations (ESFR). Switzerland, Fribourg.
36. Stets, J. E., & Burke, P. J. (2000). Identity theory and social identity theory. Social Psychology Quarterly, 63(3), 224-237.
37. Turner, J. C., Michael, A. H., Penelope, J. O., Stephen, D. R., & Wetherill, M. (1987). Rediscover ring the social Group: A self-categorization theory. New York: Basil Black well.
38. Vugt, V. M., & Hart, M. C. (2004). Social Identity as social clue: The origins of group loyalty. Journal of Personality and Social Psychology, 86(4), 585-598.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 10 تیر 1392
  • تاریخ اولین انتشار 01 شهریور 1396
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1396