در جستجوی مشارکت: درک تجربۀ خیّران مدرسه ساز (مورد مطالعه: مشهد، ایران)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی

2 دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده
مشارکت اجتماعی به عنوان صورتی فعّالانه از شرکت در حیات اجتماعی شناخته می شود. مشارکت مالی یکی از انواع مشارکت اجتماعی است. معمولاً نظام آموزش و پرورش از مشارکت مردم در کمک به تأمین هزینه های مالی در زمینة ساخت وساز، توسعه و تجهیز واحدهای آموزشی استقبال می‌کند. هدف اصلی مقالۀ حاضر، شناسایی و معرّفی مفهوم مشارکت از نگاه مشارکت کنندگان در برنامه های توسعه و تجهیز فضاهای آموزشی بود. واکاوی انتظارات خیّران مدرسه‌ساز از سازو‌کارهای کنونی مشارکت در مدرسه سازی برای حفظ و ارتقای سطح مشارکت، هدف دیگر این مقاله بود. این پژوهش با رویکرد کیفی، با استفاده از مصاحبه های عمیق نیمه ساخت یافته صورت گرفت و متن مصاحبه به روش تحلیل تماتیک تحلیل شد. یافته ها نشان می دهند که مشارکت کنندگان برداشتی معنوی و اجتماعی از فعالیّت خود به عنوان خیّر دارند. برداشت معنوی با درون مایه هایی از جنس باقیات‌الصالحات، کسب رضای خدا، برکت در زندگی، کسب آرامش و احساس لذّت، تبلور ارجحیّت معنویات بر مادیات، ارزش ساخت بنای خیر و ضرورت مشارکت در امور خیر طرح شد و برداشت اجتماعی با درون مایه های تبلور حسّ تعلّق به مکان، کسب منزلت، تلاش در رفع نیاز ادراک شده، بیان احساس مسؤولیّت، خدمت به جامعه و مردم، ارزش آموزش، علم و آگاهی مطرح شد. همچنین انتظارات خیّران در دو وجه سخت‌افزاری و نرم افزاری مشارکت در مدرسه سازی، طبقه بندی و مفهوم پردازی شد. وجوه سخت افزاری در قالب «مدیریّت فرآیند ساخت وساز» و «جنبه های حقوقی مدرسه-سازی» و وجوه نرم‌افزاری آن در قالب «مدیریّت تعاملات» و «مشوّق ها» بازشناسی شدند.

کلیدواژه‌ها


1. احمدی، ا. و توکلی، م. (1388). بررسی میزان مشارکت اجتماعی شهروندان در ادارة بهینة امورشهری. فصل‌نامة تحقیقات علوم اجتماعی ایران، 1 (2)، 90-73.
2. احمدی، س. (1388). بررسی نوع‌دوستی در روابط روزمرة اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن. مجلّة جامعه‌شناسی ایران، 10 (2)،108-87.
3. ازکیا، م. و غفاری، غ. (1381). بررسی رابطة بین اعتماد و مشارکت اجتماعی در نواحی روستایی شهر کاشان. نامة علوم اجتماعی،17 (17)، 31-3.
4. ازکیا، م. و غفاری، غ. (1383). توسعة روستایی با تأکید بر جامعة روستایی ایران. تهران: نشر نی.
5. استراس، آ. و کوربین، ج. (1387). اصول روش تحقیق کیفی نظریة مبنایی رویه‌ها و شیوه‌ها. (بیوک محمدی، مترجم). تهران: پژوهشکدة علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
6. بیرو، آ. (1370). فرهنگ علوم اجتماعی. (باقر ساروخانی، مترجم). تهران: انتشارات کیهان.
7. جوادی یگانه، م. و هاشمی، س. ض. (1384). تعارض نفع فردی و نفع جمعی (دوراهی اجتماعی) و عوامل مؤثر بر آن. نامة علوم اجتماعی، 26 (26)،173-141.
8. دهقان، ع. و غفاری، غ. (1384). تبیین مشارکت اجتماعی – فرهنگی دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران. مجلة جامعه‌شناسی ایران، 6 (1)، 98-67..
9. رفیعیان، م.؛ اسلامی، س. غ. و هودسنی، ه. (1386). ادراک ذهنی ساکنان محلّه از فرآیند مشارکتی توسعه (نمونة موردی: محلّة جلفا – تهران. مجلة علوم انسانی، 15 (1)، 68-55.
10. روشنفکر، پ. و ذکایی، م. س. (1385). جوانان، سرمایة اجتماعی و رفتارهای داوطلبانه. فصل-نامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، 23 (6)، 11146-113.
11. عزتی، م. و نادری، ا. (1388). تأثیرسازکارهای تخصیص منابع مالی بر عملکرد آموزشی گروه‌های آموزشی دانشگاهی: مطالعة موردی دانشگاه‌ تهران. پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 15 (2)، 54-23.
12. علی پور، پ. ؛ زاهدی، م. ج. و شیانی، م. (1388). اعتماد و مشارکت (بررسی رابطة بین اعتماد و مشارکت اجتماعی در شهر تهران ) مجلة جامعه‌شناسی ایران، 10 (2)، 135-109.
13. غفاری، غ. و نیازی، م. (1386). جامعه‌شناسی مشارکت. تهران: نشر نزدیک.
14. فلیک، ا. (1388). درآمدی بر تحقیق کیفی. (هادی جلیلی، مترجم). تهران: نشر نی.
15. متوسلی، م. و آهنچیان، م.ر. (1390). اقتصاد آموزش و پرورش. تهران: سمت.
16. محمدپور، ا. (1389). فراروش: بنیان‌های فلسفی و عملی روش تحقیق ترکیبی در علوم اجتماعی و رفتاری. تهران: جامعه‌شناسان.
17. معیدفر، س. و دربندی، س. ع. (1385). بررسی رفتار و نگرش جمع‌گرایانة شهروندان تهرانی. مجلة جامعه‌شناسی ایران، 7 (3)، 34-58.
18. نیومن، و.ل. (1389). شیوه‌های پژوهش اجتماعی (رویکردهای کیفی و کمّی). (حسن دانایی‌فرد و حسین کاظمی، مترجم). تهران: مهربان‌نشر.
19. یزدخواستی، ب. و عباس زاده، م. (1386). بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت والدین دانش-آموزان در امور مدرسه‌ای دانش‌آموزان مقطع متوسطة استان آذربایجان شرقی. مجلة علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه شهید چمران، اهواز، 14 (3)، 62-54.
20. یزدان پناه، ل. (1386). موانع مشارکت اجتماعی شهروندان تهرانی. فصل‌نامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، 7 (26)، 105-103.
21. Bray, M. (2009). Confronting the shadow education system: What government policies for what private tutoring?. Paris: International Institute for Educational Planning.
22. Flick, U. (2006). An introduction to qualitative research. London: Sage Publication.
23. Mawjee, F., & Grieshop, J. I. (2002). Testing the waters: Facilitating parents' participation in their children's education. School Community Journal, 12(1), 117-132.
24. Varghese, N. V. (2010). Strategies for financing education: Public funding and changing aid modalities. Financing education, 72. Retrieved from:http://unesco.atlasproject.eu/unesco/file/f2cbf231-2db9-4ae6-a6bf- 863faeceae19/c8c7fe00-c770-11e1-9b21-0800200c9a66/193755e.pdf# page= 66.
25. Vyverman, V., & Vettenburg, N. (2009). Parent participation at school: A research study on the perspectives of children. Childhood, 16(1), 105-123.
26. White, K. M., & Wellington, L. (2009). Predicting participation in-group parenting education in an Australian sample: the role of attitudes, norms, and control factors. The Journal of Primary Prevention, 30(2), 173-189.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 04 خرداد 1392
  • تاریخ اولین انتشار 01 اسفند 1394
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1394