بررسی تأثیر سرمایة فرهنگی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه کاشان

چکیده
پژوهش حاضر، با تکیه بر نظریه‌های پیر بوردیو دربارة کنش، میدان و سرمایة فرهنگی، به بررسی تأثیر سرمایة فرهنگی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان پرداخته است. در این پژوهش از روش پیمایشی استفاده شده است و جامعة آماری آن دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه های دولتی و آزاد اسلامی کاشان و پیام نور آران و بیدگل در سال تحصیلی 90-1389 بوده است. حجم نمونة پژوهش، با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 245 نفر بوده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بین مشارکت آموزشی و فرهنگی، مصرف کالاهای فرهنگی، رفتارها و رویه های فرهنگی، ارزش های تحصیلی و شغلی خانواده، تأثیرپذیری دانشجویان از رسانه‌های ارتباط جمعی و سرمایة فرهنگیِ دانشجویان و پیشرفت تحصیلی آنها رابطة معنادار و مستقیم وجود دارد. به طور کلی، از نظر میزان اهمیت و تأثیر متغیرهای مستقل بر متغیر وابستة پژوهش، در تحلیل چند متغیره و تحلیل مسیر، مهم ترین متغیرها، به ترتیب، عبارت اند از: 1. مشارکت آموزشی و فرهنگی، 2. سرمایة فرهنگی، 3. تأثیرپذیری از رسانه‌های ارتباط جمعی.

کلیدواژه‌ها


1. بابایی‌فرد، ا. (1389). توسعة فرهنگی و توسعة اجتماعی در ایران. فصل‌نامة رفاه اجتماعی. 10 (37). صص 56-7.
2. باینگانی، ب؛ کاظمی، ع. (1389). بررسی مبانی تئوریک مفهوم سرمایة فرهنگی. دوفصل‌نامة برگ فرهنگ. 1 (21). صص 21-8.
3. تراسبی، د. (1391). اقتصاد و فرهنگ. (ک. فرهادی، مترجم). چاپ پنجم. تهران: نشر نی.
4. توسلی، غ. (1386). جامعه‌شناسی و آموزش و پرورش: دیروز، امروز، فردا. چاپ اول. تهران: نشر علم.
5. جان‌علیزاده چوب‌بستی، ح؛ خوش‌فر، غ و سپهر، م. (1390). سرمایة فرهنگی و موفقیت تحصیلی: ارزیابی تجربی مدل‌های نظری. پژوهش‌نامة مبانی تعلیم و تربیت. 1 (2). صص 104-83.
6. جمشیدی‌ها، غ و پرستش، ش. (1386). دیالکتیک منش و میدان در نظریة عمل پیر بوردیو. نامة علوم اجتماعی. (30). صص 33-1.
7. خادمیان، ط. (1390). سبک زندگی و مصرف فرهنگی. چاپ سوم. تهران: انتشارات جهان کتاب.
8. خدایی، ا. (1387). بررسی رابطة سرمایة اقتصادی و فرهنگی والدین دانش‌آموزان با احتمال قبولی آن‌ها در آزمون سراسری سال تحصیلی 1385. فصل‌نامۀ انجمن آموزش عالی ایران. 1 (4). صص 84-65.
9. روح‌الامینی، م. (1388). زمینة فرهنگ‌شناسی. چاپ نهم. تهران: انتشارات عطار.
10. روحانی، ح. (1388). درآمدی بر نظریة سرمایة فرهنگی. فصل‌نامة راهبرد. 18 (52). صص35-7.
11. ریتزر، ج. (1386). نظریة جامعه‌شناسی در دوران معاصر. (م. ثلاثی، مترجم). چاپ یازدهم. تهران: انتشارات علمی.
12. ساروخانی، ب. (1386). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی. جلد سوم. چاپ سوم. تهران: نشر دیدار.
13. سمیعی، ز. (1379). تأثیر سرمایه‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بر روی موفقیت تحصیلی و شغلی فرزندان در تهران. بازیابی در 10 آبان 1388، از http://www.irandoc.ir.
14. شارع‌پور، م. (1385). ابعاد و کارکردهای سرمایة اجتماعی و پیامدهای حاصل از فرسایش آن در بررسی مسائل اجتماعی ایران. چاپ چهارم. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
15. شارع‌پور، م. (1387). جامعه‌شناسی آموزش و پرورش. چاپ پنجم. تهران: انتشارات سمت.
16. شارع‌پور، م؛ خوش‌فر، غ. (1381). رابطة سرمایة فرهنگی با هویت اجتماعی جوانان. مطالعه‌ی موردی: شهر تهران. نامة علوم اجتماعی. 20 (20). صص 147-133.
17. صفری شالی، ر. (1386). راهنمای تدوین طرح تحقیق. چاپ سوم. تهران: انتشارات جامعه و فرهنگ.
18. کاوسی، ا؛ خراسانی، ز. (1389). اندازه‌گیری و مقایسة سرمایة فرهنگی در میان دانشجویان رشتة مدیریت دانشگاه تهران و دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات. مجلة مدیریت فرهنگی. 4 (8). صص 105-85.
19. کلانتری، خ. (1382). پردازش و تحلیل داده‌ها در تحقیقات اجتماعی– اقتصادی با استفاده از نرم‌افزار SPSS. چاپ اول. تهران: نشر شریف.
20. ممتاز، ف. (1383). معرفی مفهوم طبقه از دیدگاه بوردیو. پژوهش‌نامة علوم انسانی. (42-41). صص 160-149.
21. مولر، ج؛ شوسلر، ک؛ کستنر، ه. (1379)، استدلال آماری در جامعه‌شناسی. ترجمة هوشنگ نایبی. چاپ اول. تهران: نشر نی.
22. نوغانی، م. (1381). تأثیر نابرابری سرمایة فرهنگی بر موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان پیش‌دانشگاهی در دست‌یابی به آموزش عالی. فصل‌نامة تعلیم و تربیت. 23 (3). صص 101-71.
23. نیازی، م؛ کارکنان، م. (1386). تبیین جامعه‌شناختی رابطة سرمایة فرهنگی خانواده با هویت اجتماعی جوانان. فصل‌نامة مطالعات ملی. 8 (3). صص 80-55.
24. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. (1382). رفتارهای فرهنگی ایرانیان: یافته‌های طرح پژوهشی فعالیت و مصرف کالاهای فرهنگی در کل کشور. تهران: دفتر طرح‌های ملی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
25. Jaeger, M. (2009). Equal access but unequal outcomes: Cultural capital and educational choice in a meritocratic society. Journal of Social Forces, 87(4), 1943-1971.
26. Kraaykamp, G., & Eijck, K. (2010). The intergenerational reproduction of cultural capital: A threefold perspective. Journal of Social Forces, 89(1), 209-231.
27. Sullivan, A. (2001). Cultural capital and educational attainment. Journal of Sociology, 35(4), 893-912.
28. Weininger, E. B., & Annette, L. (2007). Cultural capital. In G. Ritzer (Ed.), Encyclopedia of sociology (pp. 887-891). Oxford, England: Blackwell.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 05 مرداد 1392
  • تاریخ اولین انتشار 01 شهریور 1394
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1394