Meta-analysis of Studies on Undesirable Dietary Behaviors in Iran

Document Type : Research

Authors

Mahya Azmayesh Asiyabsari ¹

Nader Motie Haghshenas ²

Valiollah Rastamali Zadeh ³

¹ PhD Candidate in Sociology, Khalkhal Branch, Islamic Azad University, Khalkhal, Iran

² Assistant Professor of Demography, Population Economics and Human Capital Research Group, National Population Research Institute, Tehran, Iran

³ Associate Professor of Migration and Urbanization, National Population Research Institute, Tehran, Iran

https://doi.org/10.22067/social.2024.84641.1426

Abstract

One of the most important factors shaping the dietary pattern of a community is the set of habits, food culture, and the nutrition of its people, so the food security of households and planning to ensure healthy nutrition are among the most fundamental concerns of today's societies. However, rising urbanization, growing work responsibilities of women, and the prevalence of fast and pre-cooked foods have led to the formation of the nutritional transition phenomenon (the transition from healthy to unhealthy or undesirable nutritional patterns and behaviors). In this regard, the present research aims to explore the determinants of undesirable dietary behaviors in Iran. For this purpose, a meta-analysis research method has been employed. The statistical population consists of studies conducted on undesirable dietary behaviors and habits in Iran in the period from 2007 to 2020. After designing specific stages (search, screening, eligibility, and inclusion), sampling was conducted, and a total of 25 studies were selected as the final sample. For post-coding data analysis, the comprehensive meta-analysis software (CMA2) was used. The prevalence of fast and ready-to-eat food patterns has led to the phenomenon of nutritional transition (the shift from healthy dietary patterns and behaviors to unhealthy or undesirable ones. The research findings suggest that variables that wield the highest effect on undesirable nutritional habits and behaviors in Iran are: cultural factors (media advertising, body awareness and attitudes, religiosity, media usage), economic factors (socio-economic status and economic capital), demographic factors (age, place of residence, marital status, level of education, sex), and social factors (social capital and social support). In the components of cultural factors, media advertising (0.541), in economic factors, socioeconomic status (-0.314), in demographic factors, age (-0.224), and in social factors, social capital (-0.280) exert the highest impact on undesirable dietary patterns and behaviors.
 
 

Keywords

Dietary patterns

Undesirable eating behaviors

Nutritional transition

Fast and ready-to-eat foods

Meta-analysis

---

©2024 The author(s). This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)

References

1. آقایاری هیر، ت. (1389). بررسی روند تحولات جمعیتی خانوار و تأثیر آن بر مصرف غذا در ایران طی سال‌های 1363-1385. (رسالۀ دکتری منتشرنشدۀ علوم اجتماعی)، دانشگاه تهران، ایران.
2. اسمی، ر.، سعدی‌پور، ا.، و اسدزاده، ح. (1389). رابطۀ تماشای آگهی‌های تبلیغاتی تلویزیون با الگوی مصرف در کودکان و نوجوانان تهرانی. پژوهش‌های ارتباطی، 17(61)، 117-93.
3. بابک، آ.، فرج‌زادگان، ز.، مساح، م.، حیدری، ک.، امیدی، ر.، و شاه‌ثنایی، آ. (1396). رفتارهای تغذیه‌ای نامطلوب در کودکان و نوجوانان استان اصفهان در سال دانشکده پزشکی اصفهان، 35(460)، 1822-1812.
4. باقرنیا‌، م.، کشاورز‌، س. ع.، جزایری‌، س. ا.، ‌مراثی‌، م. ر.، عالی‌پور بیرگانی‌، ر.، دریابیگی خطبه‌سرا، ر.، و مصطفوی، ف. (1395). بررسی رابطۀ بین حمایت اجتماعی با رفتارهای تغذیه‌ای در دختران دانش‌آموز دارای اضافه وزن و مبتلا به چاقی مدارس راهنمایی شهر شاهین‌شهر. تحقیقات نظام سلامت، ۱۲‌(۴)، 419-414.
5. بوردیو، پ. (1390). تمایز: نقد اجتماعی قضاوت‌های ذوقی (ح. چاوشیان، مترجم) تهران: ثالث.
6. تاجفرد، م.، واحدیان شاهرودی, م.، اسماعیلی، ح.، علیزاده، ن.، و حسینی خبوشان، ز. (1396). بررسی عوامل مؤثر بر انجام رفتارهای تغذیه صحیح در زنان: مطالعه‌ای مبتنی بر مدل ارتقاء سلامت پندر: 1395. زنان، مامایی و نازایی ایران، 20(9)، 15-8.
7. حسنیان، غ.، بنی‌هاشمی، س. م.، و سبحانی، ع. (1400). تقابل فرهنگی و دینی محتوای برنامه‌های غذایی ماهواره‌ای با اصول سبک زندگی تغذیه‌ای ایرانی-‌اسلامی. دین و ارتباطات، 28(59)، 118-91.
8. دادی‌پور، س.، مدنی، ع.، قنبرنژاد، ا.، صفری مرادی، ع.، امانی، ف.، حسینی، م.، و یگانه، ح. (1393). عوامل مرتبط با مصرف غذاهای آماده در شهر بندرعباس: یک مطالعه مبتنی بر جمعیت (رفتار تغذیه ای). آموزش بهداشت و ارتقای سلامت ایران، 2(2)، 86-77.
9. رمضانخانی، ع.، غفاری، م.، میرزایی، ا.، خداکریم، س.، طاهری تنجانی، پ، و حیدریان‌زاده، ز. (1395). بررسی رفتارهای تغذیه‌ای سالمندان مراجعه‌‌کننده به مراکز بهداشتی-درمانی شهر ایلام. آموزش و سلامت جامعه، 3(3)، 50-45.
10. ساعی، م. (1393). بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با رفتارهای تغذیه‌ای بین نسلی (مورد مطالعه: شهروندان بالای 15 سال شهر تبریز). (پایان‌نامۀ منتشرنشدۀ کارشناسی‌ارشد علوم اجتماعی)، دانشگاه تبریز، ایران.
11. عرشی، ش.، قنبری، ب.، نعمتی، ک.، سلیمان اختیاری، ی.، ترکمن‌نژاد، ش.، و کلاهی، ع. (1393). الگوی رفتارهای تغذیه‌ای دختران دبیرستانی منطقه شمال تهران. سلامت اجتماعی، 1(2)، 110-99.
12. علیزاده اقدم، م. ب. (1391). تحلیل جامعه‌شناختی سبک غذایی شهروندان تبریزی. رفاه اجتماعی، ۱۲‌(۴۴)‌،۳۱۸-۲۸۵.
13. علیمرادی، ف.، باریکانی، آ.، جوادی، م.، زمانی، ن.، نوری، ا.، و عبدالملکی، س. (1395). عوامل مؤثر بر گرایش به مصرف فست‌فودها (غذاهای آماده) در نوجوانان. تحقیقات نظام سلامت، 12(1)، 69-64.
14. عیسی‌زاده، ن.، برزگران، م.، رحمانیان، و.، دلاوری، س.، مرزبان، آم.، ایاسی، م.، و جعفری، ف. (1397). رابطۀ نگرش مذهبی با رفتار تغذیه‌ای در دانش‌آموزان دبیرستانی شهرستان زرین‌دشت. طب و تزکیه، 27(1‌)، 33-23.
15. کوهی، ک.، مبارک بخشایش، م.، و عبدی چایکندی، ر. (1392). بررسی میزان گرایش دانشجویان به فست‌فودها و عوامل مؤثر بر آن. اخلاق زیستی، 3(8)، 185-157.
16. گلابی، ف.، و ساعی، م. (1393). بررسی نقش دین‌داری در رفتار تغذیه‌ای و زمینه اجتماعی مرتبط با آن در شهروندان بالای ۱۵ سال تبریزی در سال۱۳۹۳. دین و سلامت، 2‌(۲)، 28-19.
17. گلابی، ف.، آقایاری هیر، ت. و ساعی، م. (1395/الف). بررسی گذار تغذیه‌ای در بین نسل‌ها و زمینۀ اجتماعی مرتبط با آن. پایش، 15(3)، 231-221.
18. گلابی، ف.، آقایاری هیر، ت.، و ساعی، م. (1395/ب). نقش رسانه در رفتارهای تغذیه ای و زمینه اجتماعی مرتبط با آن مورد مطالعه: شهروندان بالای 15 سال شهر تبریز. جامعه‌شناسی کاربردی‌، 27(61)، 42-27.
19. گیدنز، آ. (1398). تجدد و تشخص: جامعه و هویت شخصی در عصر جدید (ن. موفقیان، مترجم) تهران: نشر نی.
20. مرزبان، آ.، بهاری‌‌نیا، س.، و برزگران، م. (1398). رابطۀ نگرش مذهبی با رفتار تغذیه‌ای در دانش‌آموزان دبیرستانی شهر یزد. دین و سلامت، 7(2 )، 21-12.
21. نوابخش، م.، و مثنی، ا. (1390). بررسی جامعه‌شناختی تحولات تغذیه در جوامع معاصر. علوم غذایی و تغذیه، 9(1)، 48-33.
22. نوغانی دخت بهمنی، م.، و میرمحمدتبار، س. ا. (1396). فراتحلیل: مبانی و کاربردها. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
23. Ali, Z., Scheelbeek, P. F., Dalzell, S., Hadida, G., Segnon, A. C., M'boob, S., & Green, R. (2023). Socio-economic and food system drivers of nutrition and health transitions in The Gambia from 1990 to 2017. Global Food Security, 37(6), 101-113.
24. Batal, M., Deaconu, A., & Steinhouse, L. (2023). The nutrition transition and the double burden of malnutrition. Nutritional Health: Strategies for Disease Prevention. 28(4), 33-44.
25. Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P., & Rothstein, H. R. (2021). Introduction to meta-analysis. New Jersey: John Wiley & Sons.
26. Cockerham, W. C. (2005). Health lifestyle theory and the convergence of agency and structure. Journal of health and social behavior, 46(1), 51-67.
27. Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. New York: Academic press.
28. Di Renzo, L., Gualtieri, P., Romano, L., Marrone, G., Noce, A., Pujia, A., & De Lorenzo, A. (2019). Role of personalized nutrition in chronic-degenerative diseases. Nutrients, 11(8), 1-24.
29. Grzymisławska, M., Puch, E. A., Zawada, A., & Grzymisławski, M. (2020). Do nutritional behaviors depend on biological sex and cultural gender? Advances in Clinical & Experimental Medicine, 29(1), 165-172.
30. Heiman, A., Gordon, B., & Zilberman, D. (2019). Food beliefs and food supply chains: The impact of religion and religiosity in Israel. Food Policy, 83(1), 363-369.
31. Horská, E., Ürgeová, J., & Prokeinova, R. (2011). Consumers’ food choice and quality perception: Comparative analysis of selected Central European countries. Agricultural Economics, 57(10), 493-499.
32. Hunter, J. E., & Schmidt, F. L. (2004). Methods of meta-analysis: Correcting error and bias in research findings. New York: SAGE.
33. Lipsey, M. W., & Wilson, D. B. (2001). Practical meta-analysis. New York: SAGE.
34. Littell, J. H., Corcoran, J., & Pillai, V. (2008). Systematic reviews and meta-analysis. England: Oxford University Press
35. Llorca-Jaña, M., Nazer, R., Rivas, J., & Morales-Campos, D. (2022). The timing and nature of the nutrition transition in Chile, 1930–2019. Rivar, 9(1), 135.
36. Mao, J. (2007). Identifying Factor Affecting Nutrition Transition of Yong Adults in Hubei. (Unpublished PhD Dissertation in Nutritional Sciences), Lowa State University, United States.
37. Petersen, K., Davis, R. C., Weisburd, D., & Taylor, B. (2022). Effects of second responder programs on repeat incidents of family abuse: An updated systematic review and meta‐analysis. Campbell systematic reviews, 18(1), 1-37.
38. Popkin, B. M. (2001). Nutrition in transition: the changing global nutrition challenge. Asia Pacific journal of clinical nutrition, 10, 13-18.
39. Popkin, B. M. (2002). An overview on the nutrition transition and its health implications: the Bellagio meeting. Public health nutrition, 5(1), 93-103.
40. Popkin, B. M., & Ng, S. W. (2022). The nutrition transition to a stage of high obesity and noncommunicable disease prevalence dominated by ultra‐processed foods is not inevitable. Obesity Reviews, 23(1), 13366.
41. Rao, K. V. (2002). Pattern of Food Consumption and Nutrient Adequacy-a Case Study of Adults by Religion. The Indian Journal of Nutrition and Dietetics, 39(4) 160-172.
42. Reshi, I. A., Dar, S. A., & Ansar, S. S. (2023). An empirical study on the factors affecting consumer behavior in the fast-food industry. Journal of Accounting Research, Utility Finance and Digital Assets, 1(4), 376-381.
43. Sievert, K., Lawrence, M., Naika, A., & Baker, P. (2019). Processed foods and nutrition transition in the Pacific: regional trends, patterns and food system drivers. Nutrients, 11(6), 1328.
44. Utter, J., Scragg, R., Schaaf, D., & Mhurchu, C. N. (2008). Relationships between frequency of family meals, BMI and nutritional aspects of the home food environment among New Zealand adolescents. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 5(1), 1-7.
45. Wiegand, M., Roth, B., & Klakow, D. (2012). Knowledge acquisition with natural language processing in the food domain: Potential and challenges. Proceedings of the Cooking with Computers workshop (CwC), 1, 222-227.